Mevsimsel Depresyon Nedir?

24 Aralık 2020

Mevsimsel Depresyon Nedir?


Depresyon yaşamları boyunca her on kişiden birini etkileyen gerçek bir durumdur. İnsanın yaşam mücadelesinde yaşadığı olaylara bir tepki olarak kimi zaman üzgün ve depresyonda hissetmesi normaldir. Fakat kişinin yoğun bir şekilde mutsuz, çaresiz, umutsuz ya da değersiz hissetmesi haftalarca sürer ve kişiyi yaşamından alıkoyarsa bu durum tedavi edilmesi gereken tıbbi bir duruma işaret ediyor olabilir. Mevsimsel depresyon ise genellikle sonbaharda başlayan ve kışın da devam eden bir duygulanım bozukluğudur; mevsimsel olmayan depresyona göre tedavisinde farklılıklar içerir. 

 Mevsimsel depresyonun serotonin ve melatoninin kan düzeylerindeki değişikliklerle ilgili olduğu bilinmektedir. Sonbahar ve kış ayları ile birlikte gün ışığında geçen sürenin azalmasıyla ve karanlık geçen saatlerin artmasıyla serotonin düzeylerinde azalma, melatonin düzeylerinde ise artış görülmektedir. Mevsimsel depresyon ortaya çıkışında birçok farklı değişken içerse de en önemlisi gün ışığı miktarındaki değişiklik olması nedeniyle tedavisinde fototerapi olarak adlandırılan ışık tedavisinden faydalanılabilir. Havaların soğumasıyla kişinin fiziksel alanlarının azalmasının da mevsimsel depresyon üzerinde etkili olduğu düşünülmektedir. Mevsimsel depresyon kendine özgü klinik ve demografik özellikleri ile mevsimsel olmayan depresyondan ayrışmaktadır.


Mevsimsel Depresyon Belirtileri Nelerdir?


Depresyonun birçok farklı semptomu vardır ve herkesi farklı şekilde etkileyebilir. Genel belirtileri umutsuz, üzgün hissetmek ve daha önce zevk alınan şeylere karşı ilginin kaybedilmesi olarak sıralanabilir. Depresyona sahip kişilerde kaygının ortaya çıkması da daha olasıdır. Depresyon çoğu zaman kendini fiziksel belirtiler ile de gösterir. Normalden daha yavaş konuşmak veya hareket etmek, açıklanamayan ağrılar, iştah değişiklikleri, ani kilo alma ya da verme, kabızlık, uyku sorunları, adet döngüsünde düzensizlikler ve cinsel isteksizlik bu belirtiler arasında sayılabilir. 

Mevsimsel olmayan depresyonda uykusuzluk, huzursuzluk ve kilo kaybı daha sık görülürken mevsimsel depresyonda ise daha çok fazla uyuma, aşırı yeme ve kilo alımı görülmektedir. Bu belirtiler çoğu zaman çökkünlük hissi başlamadan önce görülmektedir. Mevsimsel depresyonun genel belirtileri arasında sabah yorgunluğu, aşırı yeme, kilo artışı, konsantrasyon güçlüğü, sosyal çevreden uzaklaşma, karamsarlık ve hayattan keyif alamama sayılabilir. 


Depresyonda Mıyım?


Depresyon ve mutsuzluğu birbirinden ayırt edebilmek nasıl bir durumun içinde olduğumuzu bilebilmemiz için oldukça kıymetlidir. Depresyon ruhsal ve bedensel bir çökkünlük halidir; mutsuzluk ise beklentilerimizin gerisinde kalan durumlarda ortaya çıkan bir ruh halidir, bu ortaya çıkan olumsuz duygu zaman geçtikçe azalarak yok olur. Ancak kişinin yaşadığı olumsuz duygulara bedensel belirtiler eşlik ediyorsa ve zaman geçtikçe azalma görülmüyorsa depresyon beliriyor olabilir. Depresyon bazı zamanlarda olumsuz bir yaşam olayına tepki olarak oluşmayabilir, biyolojik yapısının bir sonucu olarak sebepsiz de görülebilir. Bu nedenle belirtilerin iki haftayı geçtiği durumlarda kişi doktora başvurmalıdır. 

Mevsimsel Depresyon Tedavisi


Mevsimsel depresyonun tedavisinde başvurulan yöntemler arasında ışık terapisi, antidepresanlar, iyonize hava, psikoterapiler ya da melatonin hormon desteği sayılabilir. Depresyon tedavisinde psikoterapilerin  yüksek oranda etkili olduğu bilinmektedir. Mevsimsel depresyonda hangi yöntemin tercih edileceğine hastanın kişisel öyküsü dinlenerek psikiyatri uzmanları tarafından karar verilmektedir. Bu nedenle tanısal muayene oldukça önemlidir. Bu tedavi yöntemlerinin yanında kişinin gün ışığından yararlanmanın yollarını bulması daha iyi hissetmesine yardımcı olabilir. Hava kapalı olsa bile sabah erken uyanmak ve gün ışığında yürümek, akşam saatlerinde ise olabildiğince aydınlıkta olmak ve uyku saatlerinin düzenli tutulmasına özen göstermek kişinin kendisi adına yapabilecekleri arasında sayılabilir.

Mevsimsel olmayan depresyon tedavi planı ise kişinin durumuna ve depresyonun şiddetine göre belirlenecektir. Hafif ila orta derecede depresyonu olan kişiler konuşma terapilerinden yararlanabilirken; orta ila şiddetli depresyon yaşayan insanların bunun yanında antidepresanlara başvurmaları gerekebilir. Depresyon için ilaç ve konuşma terapilerinin ötesinde başka tedavi seçenekleri de bulunur. Örneğin hafif depresyona sahip kişilerin egzersiz programına başlama ya da yeni hobiler edinme gibi küçük yaşam tarzı değişiklikleriyle içinde bulundukları durumdan sıyrılmaları mümkün olabilir. Daha detaylı bilgi almak için bize ulaşabilirsiniz.

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.