Yenidoğan Sarılığı Ne Zaman Tehlikelidir?
20 Şubat 2021
Yenidoğan Sarılığı Ne Zaman Tehlikelidir?
Doğumla birlikte bebek için başlayan hayatın ilk 28 gününe yenidoğan dönemi denir. Yenidoğan dönemi adı verilen 28 günlük süreçte bebeklerde dış dünyaya adaptasyonla ilgili bazı olumsuzluklar görülebilir. Yenidoğan sarılığı da bebeklerin yaklaşık üçte ikisinde görülen yaygın bir sağlık problemidir. Yenidoğan bebeklerde görülen sarılık problemi, genellikle bir hastalığa bağlı değildir ve bu nedenle fizyolojik sarılık olarak adlandırılır. Genellikle birkaç hafta içerisinde kendi kendine iyileşir.
Yenidoğan sarılığının nedeni, bebeğin anne karnındayken plasenta aracılığıyla gerçekleşen bilirubin maddesinin vücuttan atılmasında, yenidoğan bebeğin ciğerlerinin yetersiz kalışıyla oluşur. Bebeğin küçük ve tam olgunlaşmamış olan ciğerlerinin dengeyi tutturamaması olası bir durumdur. Atılamayan bilirubinin fazlası kan ve dokularda toplanır; cilt ve göz aklarına sarı renk yerleşir. Yenidoğan sarılığı adı da bu sebepten denilmektedir. Karaciğerin tam olarak gelişmemesine bağlı olarak sarılıklar fizyolojik sarılık veya normal sarılık olarak adlandırılır. Fizyolojik sarılık, doğumdan sonraki ilk 24 saatten sonra genellikle 2. veya 3. günlerde belirir. Yaklaşık bir hafta içerisinde kalıcı bir etki bırakmadan iyileşir.
Sarılık, alyuvarların aşırı yıkımı sonucu artan bilirubin üretimi olduğunda ve kandaki bilirubin yoğunluğu yüksek seviyelere ulaştığında tehlikeli hale gelir. Patolojik sarılık olarak bilinen bu durumun nedeni kan grubu uyuşmazlığıdır. Yenidoğan bebeklerde sarılığın erken teşhisi oldukça önem taşır. Sarılık genellikle kendiliğinden geçse de, bazı durumlarda kalıcı etkilere sebep olabilir. Bu nedenle sarılığı olan bebeklerin doktor kontrolünde olması gerekmektedir.
Yenidoğan Sarılığının Belirtileri Nelerdir?
Yenidoğan sarılığının en yaygın semptomu, ciltte ve gözlerin beyaz kısmında oluşan sararmadır. Bu durum genellikle doğumdan 2-4 gün sonra belirir ve zamanla sarılık artabilir. Yenidoğan sarılığı öncelikle kafada başlar ve sonra bebeğin vücuduna yayılır. En son el ve ayak gibi organlar sarı rengini alır. Yenidoğan bebeğinizin burnuna veya alnına hafif bir şekilde bastırdığınızda baskı uyguladığınız yerde sarı renk görülüp görülmediğine bakarak sarılığını kontrol edebilirsiniz. Sarı renk fark ediliyorsa bebeğinizde hafif sarılık var demektir. Bu kontrolü genellikle gün ışığında ya da iyi ışık alan bir ortamda yapmanız tavsiye edilir. Bebekler genelde sarılık açısından kontrol edilir ve sonrasında taburcu edilir.
Bebeklerde geç başlangıçta sarılık gözleniyorsa buna genelde anne sütü sarılığı neden olur. Bu sarılık 2-3 ay sürebilir. Eğer kandaki bilirubin seviyesi sınıra ulaşmadığı takdirde anne sütüne ara verilmemesi önerilir. Bilirubin seviyesi kontrol altına alınmazsa bebekte kalıcı beyin hasarına neden olabilir. Lakin sarılık 24 saat içinde başlamışsa, sarılık koyu renk almış bir şekilde yayılarak şiddetleniyorsa, halsizlik ve ateş söz konusu ise, bebeğiniz normalden fazla uyuyorsa ve beslenmesi iyi değilse, dışkı ve idrarda renginde değişme görüldüyse, bebeğiniz emme güçlüğü yaşıyorsa derhal hekime başvurulmalıdır.
Yenidoğan Sarılık Tedavisi
Bebek anne karnındayken bilirubinin kandan temizlenmesi görevini annenin karaciğeri sağlarken, bebek doğduktan sonra bu görevi bebeğin karaciğeri üstlenmesi için bir uyum sağlama süreci gerekebilir. Karaciğerin bilirubini temizleyecek olgunlaşmayı sağlaması birkaç gün sürebilir. Erken doğan bebeklerin karaciğerinin oluşması henüz gerçekleşmediğinden dolayı diğer yeni doğan bebeklere göre sarılık görülme riski daha fazladır.
Emzirme konusunda annelerin yeterli bilgi sahibi olmamasından dolayı emzirmeye bağlı sarılık gözlenme ihtimali yüksektir. Sütün yavaş gelmesinden dolayı bebeğin yeterince anne sütü alamaması durumunda sarılık oluşur. Anneler bir hafta içerisinde emzirmeye önem gösterirse, emzirme sarılığı da tıpkı fizyolojik sarılık gibi iyileşme gösterir. Bebeğin kanındaki enfeksiyon, enzim eksiklikleri, zor doğum, anne yaşı, çoğul gebelik, bebekte karaciğer hastalığı, bebek ve anne arasında kan uyuşmazlığı, bebeğin safra kanallarındaki tıkanıklık, genetik hastalıklar ve anormal kan hücresi hastalıkları da yenidoğan sarılığının normalden farklı sebepleri arasındadır.
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
