Bize Ulaşın 0 (232) 854 1 854

Ayrancılar (Havaalanına 10 km) / İzmir İletişim

  • tr
Kas 4

Kansızlık Belirtileri ve Çözümler

Kansızlık Belirtileri ve Çözümler

Kansızlık belirtilerinin neler olduğuna geçmeden önce sorunu daha net anlayabilmek için kanın yapısı ile ilgili kısaca bilgi verelim. Zira genel olarak “kansızlık” olarak bilinen durum aslında kanın az olması değil kanın içindeki bir takım bileşenlerin az olmasıdır.

Kanımız temel olarak eritrositler (kırmızı kan hücreleri), lökositler (beyaz kan hücreleri), trombositler (pıhtı hücreleri) ve proteinlerden oluşur. Bunların yanında birkaç kimyevi daha vardır ancak temel olan bu 4 bileşendir.

Kırmızı kan hücreleri kemik iliğinde üretilir ve her gün milyonlarcası kana karışır. Yeni gelen hücreler eskileriyle yer değiştirir ve bu devirdaim her an devam eder. Kırmızı kan hücrelerinin içinde çok ehemmiyetli bir kimyasal olan “hemoglobin” bulunur.

Hemoglobin, solunum yoluyla alınan oksijeni kanla birlikle uzuvlara taşımakla görevlidir. İşte “kansızlık” veya tıptaki isimiyle “kansızlık” oksijeni dokulara eriştirmekle görevli hemoglobin sayısı normalden az olduğunda ortaya çıkar.

Hemoglobinin az olmasının 2 sebebi olabilir. Birincisi, içinde yeterli miktarda hemoglobin bulunan kırmızı kan hücresi üretilememesi, ikincisi ise üretilen kırmızı kan hücrelerinde olması gerektiği kadar hemoglobin bulunmamasıdır.

Kansızlık Belirtileri

Yukarıda kısaca anlatmaya çalıştığım gibi kansızlığın ilk tesiri uzuvlara ve diğer dokulara ihtiyaç duyulduğu kadar oksijen taşınamamasıdır. Tüm uzuvlarımız işlevlerini yerine getirebilmek için oksijene ihtiyaç duyar.

Ancak vücudumuz kansızlığın ilk dönemlerinde vaziyeti yerine koyma ile ilgili (kalbi daha fazla çalıştırarak) oldukça başarılıdır.

Başka bir deyişle kansızlık çok uzun bir döneme dağılarak geliştiyse veya hafif dereceliyse rastgele bir farklık fark faktörüz oldukça zordur.

Kansızlığın değişik nedenleri olabilir ve bu nedenlere bağlı olarak görülen belirtiler değişebilir ancak genel kansızlık belirtileri halsizlik, enerji eksikliği, hafif baş dönmesi, gözlerin kararması, soluk darlığıdır.

Bu belirtilere ek olarak bağ ağrısı, çarpıntı, tat alma duyusunda bozulma, kulak çınlaması, soluk ten gibi belirtiler görülebilir.

Demir Eksikliğine Bağlı Kansızlık: Demir eksikliğine bağlı anemi yaşayanlarda kağıt, buz veya toprak gibi yenmez şeylere karşı duyulan iştah (bu vaziyete “pika” denir), tırnakların kaşık şeklinde olması, ağız içinde ağrı ve ağız kenarlarında çatlaklar oluşması, dil ağrısı gibi belirtiler görülebilir.

Demir eksikliği hasebiyle ortaya çıkan kansızlık rehabilitasyonu için doktorunuz demir mineralinin vücut tarafından kolay emilen formunun bulunduğu demir desteği önerebilir.

Aşırı demir yüklemesi yorgunluk, kusma, ishal, baş ağrısı, sinirlilik ve eklem meselelerine sebep olabileceği için demir desteği kesinlikle doktorun önerdiği dozda ve doktor kontrolünde kullanılmalıdır.

Demir ihtiyacının arttığı gebelik ve küçüklük dönemleri, yoğun kanamalı geçen adet dönemleri, demir emilimini negatif etkileyen çölyak hastalığı, bağırsak kanaması ve yeterli miktarda demir içermeyen kötü beslenme demir eksikliğine bağlı kansızlığın nedenleri arasındadır.

B12 Eksikliğine Bağlı Kansızlık: B12 eksikliğine bağlı kansızlık ellerde ve ayaklarda karıncalanma, iğne batması hissi, dokunma hissinin zayıflaması, kararsız yürüyüş ve/veya yürüme zorluğu, sakarlık, kol ve bacaklarda sertlik ve unutkanlık gibi belirtilere yol açar.

B12 eksikliği anemisi rehabilitasyonunda izlenecek yol B12 eksikliği nedenine bağlıdır. Şayet vücudunuzdaki B12 depoları boşalmışsa doktorunuz büyük ihtimalle B12 enjeksiyonu önerecektir.

B12 vitamini düzeyi hudutta ise ağız yoluyla alınan B12 tabletleri önerebilir. B12 vitamini eksikliğine bağlı olarak gelişen kansızlık B12 yüklemesi yapıldıktan kısa müddet sonra kendi kendine ortadan kalkar.

Kronik Mermi Zehirlenmesine Bağlı Kansızlık: Ciddi bir zehirlenme türü olan mermi zehirlenmesine bağlı olarak ortaya çıkan kansızlık diş etlerinde mavi/siyah bölgeler, karın ağrısı, kabızlık, kusma, ilerlemiş olaylarda (bilhassa çocuklarda) nöbet şeklinde belirtilerle kendini gösterir.

Mermi zehirlenmesi çok yaygın bir durum değildir ve çoklukla iş yerinde kurşunla çalışan kişilerde görülür ancak yeniden de riziko vardır.

Şayet kurşun zehirlenmesinden şüpheleniyorsanız zaman kaybetmeden bir sıhhat kuruluşuna gittikçe kurşunun vücuttan atılmasını hızlandıran ilaçlardan kullanmalısınız.

Kırmızı Kan Hücresi Felaketine Bağlı Kansızlık: Tıptaki isimi “hemoliz” olan kırmızı kan hücresi felaketi “kronik ve ani” olarak ikiye ayrılır.

Kronik kırmızı kan hücresi felaketi nedeniyle olan aneminin belirtileri cildin ve göz aklarının sararması, kahverengi veya kırmızı idrar, bacakta olan ülserler ve bebeklerde büyüme geriliğidir.

Ani kırmızı kan hücresi felaketinde ise bunlara ek olarak nöbetler, cilt altında morluklar ve karın ağrıları görülür. Bu tip kansızlığın rehabilitasyonunda folat desteği, demir değişimi, kan nakli gibi yolların yanında hastanın durumuna göre daha fark rehabilitasyon yolları kullanılabilir.

Orak Hücreli Anemi: Kalıtsal bir hastalık olan orak hücreli anemide hemoglobin kırmızı kan hücrelerine orak/hilal şeklini verir.

Diğer kırmızı kan hücrelerine oranla daha sert ve yapışkan olan orak hücreler damarlarda birikerek kan akışını olumsuz istikamette etkiler. Uzuvlara yeterli miktarda kan erişmediğinde hasar olabilir ve enfeksiyon riski artar.

Halsizlik, sık yaşanan enfeksiyonlar, çocuklarda gelişim bozuklukları, özellikle eklemler, karın ve bacaklarda şiddetli ağrı atakları orak hücreli anemi belirtileri arasındadır.

Kansızlığı Saptamak ve Nedenini Bulmak

Kolay bir kan testiyle kanda her mililitre başına düşen kırmızı kan hücresi sayısını ve hemoglobin miktarını ölçtürebilirsiniz.

Alacağınız test netice kağıdında sizin ölçüm değerlerinizin karşısında normal değerler bulunduğu için yalnızca bu kağıda bakarak hemoglobin ve kırmızı kan hücresi sayısının az olup olmadığını öğrenebilirsiniz.

Bazen kansızlığın nedeni açıktır. Mesela gebelik döneminde artan demir ihtiyacına bağlı olarak demir eksikliği anemisi sık görülen bir durumdur.

Aynı şey ağır adet kanaması yaşayan kadınlar içinde geçerlidir.

Bu gibi durumlarda ekstra testlere ihtiyaç duyulmadan demir destekleri ile kansızlık giderilebilir. Ancak kansızlığın nedeni açık değilse nedeninin saptayabilmesi için bazı diğer testlerin yapılması gerekebilir.

Kandaki kırmızı kan hücresi sayısının veya hemoglobin miktarının azalması demir veya bazı vitaminlerin eksikliğine bağlı olarak gelişebilir. Ancak bazı durumlarda kansızlık çok daha ciddi bir sağlık meselenine işaret ediyor olabilir.

Kronik Hastalıklar: Kanser, HIV, romatoid artrit (eklem irini), Crohn hastalığı ve diğer kronik irinli hastalıklar kırmızı kan hücresi imalatını negatif istikamette etkileyerek kansızlığa sebep olabilir.

Kemik İliği Hastalıkları: Kırmızı kan hücreleri kemik iliğinde üretildiği için kemik iliği hastalıkları kansızlıkla yakından alakalıdır. Lösemi, myelodisplazi, miyelom, miyeloproliferatif bozukluklar ve lenfoma gibi kemik iliğini etkileyen hastalıklar kan imalatının azalmasına veya tamamiyle durmasına kapı aralayabilir.

Aplastik Anemi: Çok nadir olarak görülen bir hastalık olan aplastik anemi kemik iliğinin kırmızı kan hücresi imalatı işlevini etkiler. Aplastik aneminin nedenleri arasında bağışıklık sistemi hastalıkları, enfeksiyonlar ve bazı ilaçlar bulunmaktadır.

Kansızlık Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Önce kansızlığa neyin kapı araladığı bulunmalıdır. Çünkü az önce belirttiğim gibi kansızlık kanser gibi ölümcül hastalıkların bir belirtisi olarak ortaya çıkabilir.

Bunun dışında kalan, başka bir deyişle kötü beslenme, ağır geçen adet dönemi veya vitamin eksikliği gibi nedenlere bağlı olarak görülen kansızlık da ciddiye alınmalıdır. Çünkü uzun süren ve tedbir alınmayan kansızlık bir süre sonra günlük işlerinizi yaparken dahi sizi zorlayacak kadar halsizlik yaratabilir.

Uzun dönemli kansızlığın yarattığı bir diğer tehlike ise kalbi zorlamasıdır. Anemi nedeniyle kandaki oksijen miktarı azaldığında kalbimiz uzuvlara giden oksijen miktarını artırabilmek için normalden daha fazla çalışmak zorunda kalır. Bu durum uzun süre devam ederse kalp yetmezliği olabilir.

Önlemler

Demir itibariyle zengin ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeler, balık (ton, sardalye), kırmızı et (sığır, kuzu), demir itibariyle zenginleştirilmiş hububat ürünleri, yulaf, barbunya, kuru üzüm, pekmez, bezelye, soya fasulyesi, kabak çekirdeği gibi gıdaları daha fazla tüketerek kötü beslenme hasebiyle olan demir eksikliğine bağlı kansızlığı önleyebilirsiniz.

Yalnızca demir itibariyle zengin besinleri tüketmek yeterli değil. Bu gıdalardan alınan demirin vücut tarafından emilmesine yardımcı olan C vitamini itibariyle zengin brokoli, portakal, sivribiber, greyfurt, çilek gibi gıdaları da daha sık yemelisiniz. Yemeklerle beraber kahve veya çay içmeyin zira bu içecekler demirin emilimini negatif istikamette etkiler.

Değişik renklerde sebze ve meyveler yiyerek vücudun ihtiyaç duyduğu değişik vitamin ve mineralleri almanız olası. Balanslı bir beslenme programı uygulayın ve yeterli miktarda B12 vitamini ve folik asit aldığınızdan emin olun.

Demir eksikliği nedeniyle demir desteği kullanmanız gerekiyorsa dozaj konusunda mutlaka bir doktora müracaat edin.

İhtiyaçtan fazla demir alımının vücutta demir birikimine sebep olarak karaciğeri, kalbi ve pankreası olumsuz etkileyebileceğini unutmayın.

Demir birikimi halsizlik, göğüs ağrısı, kalp çarpıntısı, cinsel isteksizlik, karın ağrısı, eklem ağrısı, artrit, atlanan adet dönemleri, erken menopoz, nefes darlığı gibi rahatsızlıklara kapı aralayabilir.

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz