Bize Ulaşın 0 (232) 854 1 854

Ayrancılar (Havaalanına 10 km) / İzmir İletişim

  • tr

Bel Fıtığı (Lomber Disk Hernisi)

LOMBER DİSK HERNİSİ (BEL FITIĞI)

Bel bölgesinde toplam 5 adet vertebra (omurga) bulunmaktadır. Her 2 omurga arasında 1 adet disk adı
verilen, kıkırdak dokudan oluşan, yastıkcık görevi gören yapılar mevcuttur. Diskin dış halkasına annulus
fibrozus denilir. Lastik kıvamında ve daha sağlamdır. Diskin içerisinde ise nükleus pulpozus adı verilen ve jöle
kıvamındaki yapı mevcuttur. Diskin sağlam olan dış halkası yırtılır ise içerisindeki jöle kıvamındaki yapı
yırtıktan dışarı çıkmakta ve omurilik kanalı ve sinir köklerini sıkıştırmaktadır. Bu tabloya bel fıtığı diyoruz. Bu
yırtılma sonucu disk, bacağa giden sinire hafifçe dokunabildiği gibi (en hafif şekli -bulging), annulus
fibrozusun tam yırtılmasıyla disk içerisindeki jöle kıvamlı nükleus pulpozus omurilik kanalında serbest
parçacık olarak da izlenebilir (en ağır durum- ekstrüde lomber disk, serbest fragman). Bu durumda bel ağrısı
ile birlikte kalçadan başlayan ve bacağa vuran ağrılar, bacakta uyuşma-karıncalanmalar ve bacağın belirli kas
gruplarında güçsüzlük ortaya çıkmaktadır.

belfitigi

Bel fıtığı tanısı için yapılan tetkiklerin en geçerli olanı, lomber MRI (bel MR)’ dır. Hastanın muayene bulguları
ve çekilen lomber MRI her zaman birlikte degerlendirilmelidir. Bu değerlendirme sonrasında istirahat ile
tedaviden, ameliyat kararına kadar değişen bir aralıkta tedavi seçeneklerinden uygun olanı verilir. Yatak
istirahati ve ilaç tedavisine rağmen, ağrısı geçmeyen, sosyal yaşantısı etkilenen ve bacak ve ayakta ciddi
kuvvet kayıpları (felçler) ortaya çıkan hastalarda uygulanan cerrahi girişimler bu gün hızla gelişmekte, hasta
kısa sürede eski yaşantısına dönmektedir. Tedavisinde gecikilen vakalardaysa, ağrılar ve felçler kalıcı
olabilmektedir.
BEL FITIĞINDA RİSK GRUPLARI
1) 30-50 yaşlar arasında daha sık görülür.
2) Hamilelerde, kilo alımına ve progesteron hormonu etkilerine bağlı olarak lomber disk hernisi
görülme sıklığı artmaktadır.
3) Şişmanlarda daha sık görülür.
4) Sigara kullanımı riski artırır.
5) Bazı meslek gruplarında hastalığa yakalanma oranı daha fazladır: Ağır yük taşıma ve bedene yük bindiren meslekler, uzun süre kullananlar, masa başında sürekli oturma gerektiren meslekler.

 

LOMBER DİSK HERNİSİNDE TEDAVİ YÖNTEMLERİ:
Tedavisi 4 ana başlık altında özetlenebilir:
-Yatak İstirahati: Tedavi planında özellikle başlangıçtaki yatak istirahati çok önemlidir. Omurgalar arasında
yırtılan ve omurilik ve sinirleri sıkıştıran kıkırdağın yapısı ciddi oranda su içerir. Hareketsizlik ve istirahat
altında yırtılan kıkırdağın su içeriğinin emilmesiyle, kıkırdağın hacmi küçülür ve sinire olan bası azalır. İki
omurga arasındaki kıkırdaktaki basınç, yatan insanda, oturan veya ayaktaki insana göre çok azdır. Görüldüğü
gibi hem kıkırdağın su kaybederek küçülmesi ve bu arada omurgalara yansıyan basıncın düşük olması için,
bel fıtığının başlangıcında kesin yatak istirahati gerekir. Ancak bu istirahat çok uzun süre olmamalıdır. Aksi
halde adelelerde hareketsizliğe bağlı erimeler başlar ve aktif hayata dönen kişide zorluklar yaratır.
-İlaç(MEDİKAL) Tedavisi: Yatak istirahatine ek olarak bazı ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçların kullanımından
hastalar fayda görür. Bel fıtığı nedeniyle kullandığımız bütün ilaçların uzun süreli kullanımda, özellikle
karaciğer fonksiyonlarını bozmak ve mide ülseri gibi hastalıkları alevlendirmek gibi yan etkileri
olabilmektedir. Kullanımları mutlak hekim kontrolünde yapılmalıdır.
Fizik tedavi ve Rehabilitasyon: Bel fıtığı sonucu oluşan kas spazmı ve ödemi çözmek için kullanılır.
Egzersizlerle de amaçlanan karın ve sırt kaslarının gücünü arttırarak, omurganın kemik sitemine düşen gücün
dengeli dağılımını sağlamaktır. Egzersiz programı başlangıçta kısa süreli başlar. Gün geçtikçe süresi arttırılır.

 

Ameliyat sonrasıda aynı egzersiz programı kullanılmaktadır.
– Cerrahi Tedavi: Yırtılan yastıkçığın , sinirlere ve omuriliğe olan basısını ortadan kaldırmayı amaçlar. Önerilen
ve en sık kullanılan cerrahi teknikler

Mikrodiskektomi

Endoskopik diskektomi mikrodiskektomi: 

belfitigi

Dünyada bel ve boyun fıtığı tedavisinde en geçerli yöntem mikro cerrahi yöntemidir. Eskiden çıplak gözle
yapılan cerrahi müdahalelerin yerine, günümüzde modern ekipmanlar kullanılarak mikro cerrahi yöntem
uygulanmaktadır. Uygulama, modern mikroskopla yaklaşık 1 -2 cm lik bir alandan gerçekleştirilmektedir.
Böylece hasta, ameliyattan kısa süre sonra yürütülür ve ertesi gün içinde taburcu edilir. Sinir
yaralanmaları, felç olma, yürüyememe gibi riskler bu yöntemde görülmez. Fıtığın tekrar etme olasılığı yok
denecek kadar azdır.
Biz klasik diskektomi ameliyatını önermiyoruz. Nedeni, mikrodiskektomi ve endoskopik diskektomi
ameliyatlarında hastaların kısa sürede işlerine dönmesi, ameliyat sonrası rahat bir iyileşme dönemi
geçirmesidir. Ayrıca her 2 yöntemde de yara yeri belirgin derecede küçük olduğundan iyileşme süresinin kısa
olmasıdır. Her iki ameliyat tekniğinin de kendine göre avantaj ve dezavantajları mevcuttur. Cerrahın
deneyiminin çok önemli olduğunu düşünüyoruz. Ancak
mikrodiskektomi
yönteminde kullanılan yeni nesil mikroskoplar sayesinde ameliyat bölgesi 3 boyutlu olarak izlendiğinden (endoskopik diskektomide 2 boyutlu görüntü alınır), çalışma alanının endoskopik diskektomi yöntemine göre daha geniş olduğu için hasta ve
cerrah açısından daha güvenli bir ameliyat ortamı sağladığından dolayı mikrodiskektomi yöntemini
kulanmaktayız.
Endoskopik Diskektomi
Bu işlemde kesiğe gerek kalmaz. Cerrah röntgen kılavuzluğunda deriden yolladığı bir kılavuz yardımı ile
hasarlı diski dışarıya çıkarmaya çalışır. Her disk hastasında uygulanamaz..
Hastanın şikayetleri, muayenesi ve çekilen MR arasında uyumluluk, bası gelişen sinir dokusunda hasar tam
yerleşmeden ameliyat edilmesi, hastanın kilolu olmaması, ek sistemik hastalığı olmaması, hastanın tedavi
prensiplerini iyi anlayarak, hekimine güvenmesi, hastanın ameliyat sonrası rehabilitasyon programını
anlayabilecek düzeyde psikolojik yönden stabil olması ve ağrı eşiğinin düşük olması ve cerrahın tecrübesi
ameliyat başarısını etkileyen başlıca nedenlerdir.
Bel ve sırt ağrıları, soğuk algınlıklarından sonra hayatımız boyunca karşılaştığımız en sık problemlerden
biridir. Bel ağrısı bir hastalık olmayıp bir belirtidir ve bel ile ilgili bazen de ilgisiz pek çok rahatsızlığın
habercisidir. Halk arasında bilinen isimleri ile lumbago, siyatik ( Bel kayması farklı bir hastalık grubunu temsil
eder ve çoğu zaman yanlış kullanılmaktadır) daha sık orta yaş grubunda izlenir ve devam süresine göre 3 aya
kadar olanlar akut bel ağrısı olarak kabul edilir. Ağrının şiddeti günlük yaşantıyı etkilemeyen sadece belli
hareketlerle orta çıkan ağrılardan, kişiyi hareketsiz bırakacak düzeye kadar olabilir. Ağrının oluşumunda kilo,
fiziki aktivite, meslek, sigara alışkanlığı, oturma pozisyonu, gece yatış şekli ve yatağın yapısı, hatta kişinin
psikolojik durumu etkilidir. Bunun yanında bel ile ilgisi olmadığı halde böbrek hastalıkları, kadınlarda
yumurtalık iltahabı, pelvik iltahabi hastalıklar ve bazı karın içi organları ile ilgili hastalıklar bel ağrısı yapabilir
veya bel ağrıları ile karışırlar.
Omurga sistemimiz, baştan karın içi organlarına kadar vücudumuzun tüm ağırlığının 2/3 taşıyan aynı
zamanda buradaki kas-bağ dokusu ile ayakta dik durmamızı temin ederek yürümemize yardımcı olan çok
önemli bir yapıdır. Üst üste dizilmiş tespih taneleri gibi 24 ü hareketli toplam 30 adet omurga kemiği,
hepsinin ortasında tüm organların çalışmasını düzenleyen ve hareketimizi temin eden omur iliğin geçtiği
uzun bir tünel ve her omurun arasında süspansiyon görevi gören disklerden oluşmuştur. Ayrıca her bir
omurga kemiği ile eş zamanlı sağa ve sola birer adet ağaç dalı benzeri sinir kökleri çıkar. Bu yapılar omurga,
etrafını saran sağlam kas ve bağ dokuları ile çevrelenmiştir. Tüm bu yapılar birbiri ile ilişkili ve eş güdüm
halinde işlevlerini yerine getirirler. Bunu yaparken dik hale getirilmiş boğaz köprüsü ve ağırlığı taşıyan
halatların gösterdiği karşı direnç benzeri, olağan üstü bir yüke karşı kişiyi ayakta ve dik tutmaya çalışırlar. Bu
açıdan aslında bel ve sırt kasları ile bağ dokuları devamlı stres ve yük altındadır. Bu kadar büyük ağırlığa karşı
koyan bu yapının incinmesi veya bir takım rahatsızlıklarının ortaya çıkması oldukça kolaydır. Sistemin
mekanik olarak zorlanması, ek yük binmesi, uygunsuz pozisyonda uzun süre kalınması sonucu bel ve sırt
ağrıları ortaya çıkar. Başka bir deyişle tüm bel ve sırt ağrılarının % 80 i kemik, kas ve bağ dokularında organik
bir bozukluk olmaksızın ortaya çıkan Mekanik Bel ve Sırt Ağrılardır. En sık oluş biçimi ağır bir eşya kaldırmak,
sürüklemek, itmek şeklinde olabileceği gibi ani yere eğilmekle de çıkabilir. Bu tür ağrılar 48- 72 saat içinde
istirahat ağrı kesiciler ve sıcak uygulaması ile azalır, 1-2 hafta içinde tamamen geçer. Uzaması halinde başka
hastalıklar düşünülmelidir.
Vücutta 24 adet hareketli omur arasında bulunan ve süspansiyon görevi gören jelatinöz kıvamdaki disk
dediğimiz yapılar, fiziki travma, ters hareket veya beslenmesi ile ilgili problemler nedeni ile normal yapıları
bozularak şekil ve yer değiştirebilir, çok yakınındaki sinirleri veya omuriliği sıkıştırabilir. Bunun sonucunda
değişik düzeylerde belde,ayaklarda ve ayak parmaklarında ağrılar,uyuşukluklar,kuvvet kaybı hatta idrar ve
büyük abdest çıkışında denetimsizlikler ortaya çıkar. Ağrı, hareketle artan, belden başlayıp kalça içinde bıçak
saplar tarzda ayak parmakları veya topuğa kadar uzanan, beraberinde veya tek başına uyuşukluk, kuvvet
kayıpları ortaya çıkarabilir. Kimi zaman da kişiler özellikle yol yürümekle şikayetlerinin artığı ve dinlenmekle
azaldığını söylerler. Bu şikayetlerin varlığı berberinde muayene bulgularının pozitifliği bizi bel fıtığı tanısına
yaklaştırır.
Bel ve sırt ağrısı yakınması olan hastaların tanısında hastalığın hikayesi, nörolojik muayene beraberinde
radyolojik incelemeler ile % 98 doğrulukta tanı koydurur. Radyolojik incelemeler son derece yol gösterici
olmala birlikte tek başına anlamlı değildir. Başlangıç aşamasında direkt röntgen, kan tetkikleri daha sonra
bilgisayarlı tomografisi, EMG (Elektromiyografi) ve cerrahi gerekiyorsa yada hala tanı konamamışsa manyetik
rezonans görüntüleme (MRG) incelemeleri gerekebilir. Bunlarda hiç biri tek başına yeterli değildir.
Bel ile ilgili rahatsızlıklar kireçlenme, bel fıtığı, bel kaymaları ve romatizmal hastalıklar ilerleyici
rahatsızlıklardır. Tedavinin amacı hastalığın ilerlemesine engel olmak, nörolojik hasarı engellemek veya
olmuşsa geri döndürerek normal fiziksel aktiviteyi tekrar temin etmek. Bu amaçla:uygulana tedavi
yöntemleri şöyle özetlenebilir.
A) Akut Dönemde
1) Tutucu tedavi
I. İlaç Tedavisi, ağrı kesici ve kas gevşetici
II. Mutlak yatak isitirahati ( Ayağa kalkmadan 7-10 gün )
III. Bölgesel Sıcak uygulaması
IV. Traksiyon ve korse? ( Traksiyon yani çekme yararı konusunda tartışmalar mevcuttur. Son gelişmeler
çerçevesinde artık uygulanmamaktadır. Korse kullanımı ise özel durumlar dışında tavsiye edilmez. )
B) Kronik Dönemde
1) Fizik Tedavi
I. Uzman kişilerin denetiminde uygulanan tedavilerdir. Hastalığın tedavisinden çok ağrının ve sinir çevresinde
ödemin azalması, kasların gevşemesine yardımcı olurlar.
II. Kaplıca Tedavisi: Dahiliye ve kardioloji doktorlarının izni ile fizik tedavi uzmanın önerileri doğrultusunda en
az 3 hafta olacak şeklide ve uygun tür kaplıca seçimi ile faydalıdır. Ancak mevcut patolojiyi yok etmez, ağrıya
yöneliktir.
2) Egzersiz Tedavisi ve Bel okulu: Cerrahi öncesi veya sonrası hekimin önerisiyle Fizik tedavi Uzmanının
tavsiye ve değerlendirmeleri ile bel-sırt kaslarının güçlendirmeye yönelik kişiye özel egzersiz programı uzun
vadede gerçek anlamda koruyucu bir tedavi yaklaşımıdır. Bu tedavi sabırla ve düzenli şekilde uygulandığında
bel fıtığı ve kireçlenme oluşumunu engellemekte ve var olanların kötüleşmesini yavaşlatmaktadır.
2) Cerrahi tedavi
Bel fıtığı konusunda çok farkı yöntemler olmasına karşılık (Laser terapi, Kemonükleozis, makrodiskektomi
vb.) bu gün tüm dünyanın tercih ettiği yöntem mikrodiskektomidir. Bir günlük hastanede yatış süresi, cerrahi
sonrası 2-3 haftalık bir dinlenme sürecinden sonra normal yaşantısına dönen hastalar bundan sonra
hayatlarında daha önceden yaptıkları hatalarını tekrarlamamak kaydı ile tam şifa elde ederler.
Mikrodiskektomi 3 mesafeye kadar olan müdahalelerde başarı ile kullanılan bir yöntemdir. Bel ilgili
hastalıklarda diğer tedavi yöntemlerinin başarısız kaldığı, istenen sonucun elde edilemediği yada nörolojik
hasarın tespit edildiği durumlarda cerrahi tedavi uygulanmalıdır. Cerrahi tedavide genel prensip hastaya ve
dokularına en az zarar veren ve en az riske sokan, komplikasyon riski en az yöntemin tercih edilmesidir. Bu
arada kişinin daha önceden sahip olduğu sistemik hastalıklar, yaş ve hasta-hekim uyumu çok önemlidir.
Gereğinde hasta dahiliye, kardioloji ve anestezi gibi ilgili branş doktorlarınca da değerlendirilerek en uygun
tedavi yaklaşımı seçilir. Cerrahi yöntem olarak son 20 yıldır tüm dünyada ve ülkemizde
MİKRODİSKEKTOMİ
daha fazla tercih edilmektedir. Bu işlemde ameliyatlar yüksek büyütmeli mikroskoplar ile yapılarak gözle
görülemeyen patolojiler tespit edilebilmekte ve dokular son derece ayrıntılı görülebilmektedir.
MİKRODİSKEKTOMİ
Hastanemizde bundan bir aşama daha ileri gidilerek eğer kısıtlayıcı bir faktör yoksa Epidural-spinal Anestezi ile İnterlaminar gerçekleştrilmektedir. Bu yöntemde, klasik mikrodiskektominden farklı olarak ameliyatlar, 2 cm lik cerrahi kesiyle mikroskop eşliğinde sadece yumşak dokuların arasından ve kemik alınmadan gerçekleştirilmektedir. Bu sayede son derece konforlu ve güvenli bir ameliyat gerçekleştirilmekte, ameliyat sonrası dönemde de hızlı bir geri dönüş temin edilmektedir. Hastalar 6 saat içinde ayağa kaldırılmakta ve hastanede yatış süresi 1 gün ile sınırlanmaktadır. Hastaneden çıktıktan sonra 10 günlük yatak ve 10 günlük ev istirahati sonrası günlük iş ve sosyal yaşantılarına geri dönüş mümkün olmaktadır. Beldeki kireçlenmelerde de, eğerdiğer tedaviler yetersiz kalıyorsa, oluşan sinir sıkışıklıklarını azaltmaya yönelik gevşetici Epidural-spinal Anestezi ile Mikrocerrahi uygulanabilir. Bu işlem ile sinirlerin etrafında
onların hareketini ve çalışması engelleyen fazla kemik dokuları tıraşlanarak alınır ve sinir rahatlatılır. Operasyonlar bu yöntemle tahmin edilenin üstünde yüz güldürücü sonuçlar verir. Hafif düzeyedeki Bel kaymaları da Epidural-spinal Anestezi ile İnterlaminar Mikrodiskektomi
ve disk mesafesine Chace uygulaması ile başarıyla tedavi edilebilmektedir.Daha ileri bel kaymalarında, gereken sinir rahatlatma ve omurga stabilizasyon işlemleri uygulanarak kısa süre sağlığına kavuşması temin edilebilmektedir.
Tüm işlemler %90-95 başarı oranı gerçekleştrilmekte, ameliyat sonrası dönemde önerilere uyulduğu
takdirde son derece iyi sonuçlar alınmaktadır. Başarı uzun dönemde kişinin genetik yapısı, kilosu, mesleği,
sigara alışanlığı ve egzersiz programına uyumu ile orantılı olarak artmaktadır. Üçüncü haftadan sonra
başlayan, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon kontrolünda bir programın uygulanması ilerisi için faydalı olacaktır.
Tüm tedavilerde, hasta ile hekim arasında uyum çok iyi olmalı karşılıklı olarak beklentiler, istekler ve olası
riskler tüm çıplaklığı ile ortaya konmalıdır. Uygun boy-kilo oranı, bel kaslarını kuvvetlendirmeye yönelik iyi
bir egzersiz planlaması, ters ve ağır hareketlerden kaçınma, sigaradan uzak bir hayat, uzun vadede kaliteli ve
ağrısız bir ömrün garantisi olabilir.
BEL FITIĞI VE GERÇEKLER
Belimizde L1- L5 olarak adlandırılan 5 adet omurumuz vardır. Bu omurların arasında disk adı verilen iki farklı
tabakadan oluşan yapı mevcuttur. Disk adı verilen yapının dış tabakası olan Annulus Fibrosus serttir, oysa iç
tabaka olan Nucleus Pulposus daha yumuşak ve jelatinöz kıvamdadır. Omurlar arasında bulunan disklerin
görevi üzerlerine binen yükü dağıtmak ve bir nevi şok absorbe edici olarak çalışmaktır. Harekete katkısı ve
yük taşıma özelliğinin yanında omurganın diğer kısımları gibi omurilik ve sinir köklerine koruyuculuk
görevide yapar.
Çeşitli nedenlerle; öne doğru eğilerek ağır kaldırmak, postür bozukluğu, ailesel yatkınlık, bel ve karın
kaslarının yeterince güçlü olmaması ve ilerleyen yaşla birlikte dış tabaka olan annulus fibrosus’un yıpranması
gibi nedenlerle iç tabaka olan nucleus pulposus’un dış tabakayı iterek veya dış tabakada oluşan yırtıktan
çıkarak arkaya doğru yer değiştirmesi sonucu omurilik ve bacaklara giden sinirlere bası yapması sonucu disk
hernisi-bel fıtığı dediğimiz durum oluşur.

Bel Fıtığı Bulguları:
Tipik olarak bel fıtığı olan hastalarda bel ağrısı ve çok yüksek oranda buna eşlik eden bacak ağrısı
bulunmalıdır. Bacak ağrısı bel fıtığı için o kadar önemli bir bulgudur ki bacak ağrısı olmadan sadece bel ağrısı
ile prezente olan bel fıtığı oranı % 1′ dir.
Bacakta ve ayakta uyuşma ve/veya kuvvetsizlik
Nadiren büyük orta hat fıtıklarında aniden gelişen heriki bacakta güçsüzlük, idrar- gaita sorunları ve seksüel
disfonksiyon (Çok nadir görülür ve acil cerrahi girişim gerektirir- İlk 24 saat içerisinde-)
Biz Beyin Cerrahları için asıl önemli olan sıkışan sinir düzeyine göre uyluk ve/veya ayakta gelişen güçsüzlüktür.