Bize Ulaşın 0 (232) 854 1 854

Ayrancılar (Havaalanına 10 km) / İzmir İletişim

  • tr
Eki 20

Multipl Skleroz (MS Hastalığı) Nedenleri ve Tedavileri

Multipl Skleroz (MS Hastalığı) Nedenleri ve Tedavileri

Beyin ve omuriliğin (merkezi sinir sisteminin) bir hastalığıdır. MS beynin görme, konuşma, yürüme gibi işlevler üzerindeki kontrol yeteneğini bozar.

“Multipl” denmesinin nedeni:

• Beyin ve omuriliğin bir çok değişik alanı etkilenir.
• Belirtileri hafif veyahut ağır olabilir. Aniden ortaya çıkabilir ya da kaybolabilir.

“Skleroz” denmesinin nedeni:

• Hastalık beyin ve omuriliğin hasarlı alanlarında sklerozan plaklar, başka bir deyişle sertleşmiş dokular oluşturur.
• Bir akıl hastalığı değildir.
• Bulaşıcı değildir.
• Daha önlenebilir veyahut tamamiyle rehabilitasyon edilebilir değildir

Multipl Skleroz ile ilgili bilinmesi şart olan en ehemmiyetli şey nedir?

Merkezi sinir sisteminin gençler arasında görülen yaygın bir hastalığıdır. MS’lilerin aileleri ve yakınlarından oluşan çok daha fazla sayıda kişi ise duygusal, parasal ve fiziksel zorluklarla karşı karşıyadır. Genç erişkinler MS’e yakalanma ihtimali en yüksek olanlardır; hem de hayatlarının en randımanlı senelerinde…

Her sene araştırma için dünyada milyonlarca dolar harcanmaktadır. En az bir o kadarı da yardım ve destek için harcanmaktadır. Hastalık hasebiyle kaybolan işgücü değeri ise faturayı ayrı olarak kabartmaktadır. MS’i daha yakından tanımakla MS’lilerin hayattan daha çok tad almalarını ve MS’ten daha az etkilenmelerini sağlayabilirsiniz.

MS merkezi sinir sistemini nasıl etkiler?

Merkezi sinir sistemi sinirler süresince vücudun çeşitli bölgelerine elektriksel iletiler gönderen bir telefon santralına benzer. Bu iletiler şuurlu ve şuursuz tüm hareketlerimizi kontrol eder. Multipl Skleroz iletilerin düzgün bir şekilde iletilmesini bozar. Sıhhatli sinir liflerinin çoğu iletilerin iletilmesini kolaylaştıran miyelin tecrübe et yağlı bir madde ile çevrelenmiştir. MS’de miyelin parçalanır ve miyelinin yerini nedbeleşmiş (sertleşmiş) doku alır. Bu da iletinin geçişini saptırır veyahut tümden bloke eder.

Vücut işlevleri kontrol edilemez hale gelir, zira:

• İletiler gerektiği gibi mesajlamaz
• İletiler yanlış bölgeye gider

Multipl Skleroz’a sebep olan nedir?

Bu, tıbbın en büyük sırlarından biridir.

• Sebep bilinmemektedir
• Bir tedavi bulunamamıştır
• Kimin MS’ye yakalanacağını evvelce bilmek .

Bu konuda üç yaygın kuram vardır:

I- Virüs Saldırısı
• Virüsler vücuda girdiklerinde vücut hücreleri içinde hızla çoğalırlar. Çoğu virüsler hızla bir takım hastalık belirtilerine yol açar. Yavaş etkileyen belirli bir takım virüsler ise daha sonra tekrar ortaya çıkarak yeni belirtilere yol açarlar. Diğer bir takım yavaş tesirli virüsler ise vücutta rastgele bir hastalığa yol açmadan önce aylar hem de yıllarca saklı kalabilirler.
• MS bir takım yavaş tesirli virüsler tarafından alana getirilebilir veyahut bilinen bir virüse karşı gösterilen gecikmiş bir tepki olabilir.

II- Bağışıklık tepkisi
• Vücudumuz, virüsler ve bakteriler gibi hastalık faktörlerini yok eden ve doğuştan gelen bir savunma sistemine sahiptir.
• Savunma sistemi geri tepebilir ve vücudun kendi hücrelerine saldırabilir. Buna “Oto-immun reaksiyon” denir.
• MS, vücudun hata sonucu kendi dokusuna saldırdığı bir oto-immun reaksiyon neticeninde ortaya çıkmış olabilir.

III- Kombinasyon
Hem virüsler hem de bağışıklık sistemi reaksiyonu MS’e sebep olabilir.

• Virüsler vücuda girdiğinde hücreler içinde gelişmeye başlarlar.
• Vücudun savunma mekanizması hem virüslere karşı hemde vücudun kendi hücrelerine karşı tahrip edici olabilir.

Kimler MS’e yakalanır?
MS hakkında bilmediğimiz o kadar çok şey vardır ki, kimin MS’e yakalanacağını tahmin edemeyiz. Gene de kimlerin MS’e yakalanma ihtimalinin daha yüksek olması hakkında şöyle bir tablo çizilebilir:
Genç erişkinler Belirtiler çoklukla 20-40 yaşları arasında ortaya çıkar. 15 yaşın altında ve 50 yaşın üstünde seyrek görülür.
Kadınlar Kadınlar erkeklere göre daha fazla oranda MS’e yakalanırlar. MS gebelikle alakalı değildir (MS’li hanımlar çocuk sahibi olabilirler). Ilıman abuhava kuşağında oturan insanlar
MS 40-60 derece güney ve kuzey enlemleri arasında sık görülür. Bir bölge Ekvator’a ne kadar yakınsa MS olayı da o kadar azdır.

Sıhhat koşullarının iyi olduğu bölgelerde yaşayan insanlar:Bu bölgelerde MS olayı sık görülür. Muhtemelen bu bölgede yaşayan çocuklar MS’e karşı bağışıklık sağlayacak bazı etmenlere maruz kalmamaktadırlar.

MS’in belirtileri çok çeşitlidir.

• Kişiden kişiye değişir
• Aynı kişide ara ara değişebilir.

Dikkat

Aşağıdaki belirtilenlerin her biri başka bir hastalıktan kaynaklanabilir. Doktorunuza kesinlikle müracaat ediniz.

MS belirtileri şunları içerir:

• Göz bozukluğu: Çift görme veya gözün istem dışı hareketi
• Vücudun herhangi bir bölgesinin kısmen veya tamamen felç olması
• Ellerin Titremesi
• Mesane ve kalın barsak kontrolunun kaybı
• Sendelenme veya balans kaybı
• Dilde peltekleşme gibi konuşma bozuklukları
• Aşırı halsizlik veya kendini alışılmamış biçimde yorgun hissetme
• Koordinasyon bozukluğu
• Uyuşma veya karıncalanma hissi
• Ayakların bariz şekilde sürüklenmesi

Başlangıç belirtileri çoğunlukla hafiftir ve rehabilitasyon edilmeden kaybolurlar. Ama vakit ilerledikçe bunlar daha sık ve daha ağır olabilir.
Tipik tablo akut belirtilerin görüldüğü kısa bir dönem ve bunu izleyen dönemde belirtilerin hafiflemesi veyahut haftalar, aylar hem de yıllarca kaybolması şeklinde çizilebilir.
Belirtiler sinir sisteminin tutulan bölgesine göre farklık gösterirler.
Multipl Sklerozu ortaya çıkarmak zor olabilir
İlk belirtinin ortaya çıkışından net tanının konmasına kadar çoğunlukla yıllar geçebilir, çünkü:
İlk belirtiler o kadar hafiftir ki kişi bir doktora görünmez dahi…
Sinir sisteminin diğer hastalıkları da aynı ikazcı belirtilerin bazılarını gösterirler.
Gelişmiş tüm laborutuvar teknik olanaklarına karşın MS’i kesin olarak gösteren ya da ekarte ettiren bir teknik yoktur diyebiliriz.

MS tanısını koymak için iki temel belirti aranır:

1. Sinir sistemi hasarının belirtileri
Elde ve ayakta hissizlik veya titreme, ani güç kaybı veya felç ortaya çıkabilir (Bu vaziyette merkezi sinir sisteminin iki ya da daha çok bölgesi tutulmuş olmalıdır).

2. İyileşmeler ve kötüleşmeler
MS belirtileri diğer sinir sistemi hastalıklarından farklı olarak herhangi bir ikaz olmaksızın ortaya çıkabilir ve spontane iyileşmeler gösterebilir. MS lilerin çoğu tekrarlayan yanmalara rağmen aktif bir hayat sürerler ve hayata pozitif istikametten bakmayı öğrenebilirler. MS uygun bir yaklaşımla ele alındığında yakıntılar en üye indirgenebilir. Ama MS tanısı ümitsizliğe sebep olmamalıdır. Zira çok az hastada ilerleyici ve ciddi komplikasyonlarla karşılaşılır.

REHABİLİTASYON

Hali hazırda MS için net bir rehabilitasyon yoktur. Ancak hastaların bağımsız, rahat ve üretken olmalarını sağlamak için çok şey yapılabilir.

Genel vücut sıhhatini savunmak:
Herkes gibi MS’lilerin de aktivitelerini sürdürmeleri, besin değeri yüksek bir perhiz uygulamaları, kendilerini iyi hissetmek ve dirençlerini savunmak için yeterince dinlenmeleri gerekir.

Enfeksiyonların, bilhassa solunum veya idrar yolları enfeksiyonlarının hatıranda tedavi edilmesi son derece ehemmiyetlidir.

Fizyoterapi

Egzersiz programları ve adalelerin çalıştırılması hastaların akut atak döneminin izlerini silmesine ve adale spazmlarının giderilmesine yardımcı olur. Barlar ve diğer yardımcı aletlerle yapılan çalışmalar bir çok hastanın kendine güvenini arttırır.

Psikoterapi ve Danışmanlık Şahsi ve grup terapileri hastalara ve ailelerine çöküntü, korku ve MS’in sebep olduğu sınırlamalarla mücadelede yardımcı olur.

(Ne kadar süreceği belli olmayan iyileşme dönemleri bu hastalığa uyum sağlamayı bilhassa güçleştirir).

Daimi izleme

MS’in seyri önceden düşünülemez, gereksinimler ve sakatlıklar değişebilir. Bu yüzden daimi tıbbi himaye asaldır. Ortaya çıkabilecek bütün tıbbi meseleler MS’e bağlı olmayabilir. Ancak bir doktor belirtilerin tedavi gerektiren başka bir hastalığa bağlı olup olmadığını tespit edebilir.

PSİKO – SOSYAL YARDIM
Grup terapileri ortak problemlerin tartışılması ve çözümlerin karşılaştırılmasını sağlar, mesela kişiler arası problemler, cinsel problemler, iş ya da toplum hayatındaki zorluklar gibi.
Pratik yardım.

Evin tertip etmesi, taşınma, mesleksel eğitim ve işe yerleştirme gibi konuları kapsar.

MS’lilere ve ailelerine yardım için gelişmiş bir hayli ülkede MS dernekleri aşağıda sunulan hizmetleri gerçekleştirmektedir. Ümit ederiz ki derneğimiz kısa bir müddet sonra örgütlenmesini bitirerek aşağıdaki yardımları MS’lilere sunabilecektir.

BOŞ ZAMANLARI DEĞERLENDİRME
Hobi toplantıları, spor çalışmaları, açık hava gezileri gibi faaliyetler bir hayli MS’li için eğlenme, arkadaşlık ve egzersiz imkanı sağlar.

ARAŞTIRMA

MS’in sebebi, rehabilitasyonu ve önlenmesine ait ARAŞTIRMALAR halkın ve özel kuruluşların desteğiyle sürmektedir.

Miyelin incelenmekte,ve nasıl yapıldığı, MS’le nasıl değiştiği araştırılmaktadır.

Doku bankaları MS hastalarından ele geçirilen ve laboratuar deneylerinde kullanılan doku ve örnekleri gizler.

MS’in erken dönemlerinde tanınmasını sağlayacak teşhis metotları geliştirilmektedir.

Deneyler

MS’in nedenini bulma ile ilgili ümitlerimiz toplanan bilgiler sayesinde gittikçe artmaktadır.

ÖYLEYSE NE YAPMALI?

MS’lilerin ve onların ailelerine siz yardım edebilirsiniz.
• MS hakkındaki gerçekleri öğrenin ve başkalarına da öğretin.
• Gönüllü çalışmalar programına katılın ve MS hastaları için pratik yardımlar sağlayın.
• MS derneğine gelir getirecek aktivitelere katılın, derneğe aza olun, kampanyalarda görev alın.
• Fiziksel özürlü insanların toplumda yaşamasını kolaylaştıran yasaların çıkarılmasına destek verin. Sözgelişi, bütün halka açık yerlere rampaların ve asansörlerin konması
• Özürlülere uygun tuvaletlerin yapılması
• Özürlülerin toplu taşıma araçlarından yararlanması v.s.
Böylelikle onlara kendi kendilerine yetme talihi verin!.

1) Multipl Skleroz Nedir?

MS, iki ehemmiyetli bölümden, beyin ve omurilikten oluşan merkezi sinir sistemine ait bir hastalıktır. Merkezi sinir sisteminde sinir liflerini çevreleyen ve savunan miyelin isimli yağlı bir doku vardır ve bu doku sinir liflerinin elektrik uyarılarını iletmelerine yardımcı olmaktadır. MS’de miyelin skleroz isimi verilen nedbeler bırakarak birçok bölgede yok olur. Hasar gören bu bölgeler plaklar veya lezyonlar olarak da bilinmektedir. Miyelin yalnızca sinir liflerini savunmakla kalmayıp, görevlerini yerine getirmelerini de sağlar. Miyelin yok olduğunda veya hasar gördüğünde, sinirlerin beyine giden veya beyinden gelen elektrik ikazlarını iletebilme kapasiteleri kesintiye uğramakta ve bu vaziyet çeşitli MS belirtilerini (semptomlarını) ortaya çıkarmaktadır. MS bulaşıcı değildir. Ailenizde hiç kimse sizden bu hastalığı almayacaktır.

2) Bu Hastalığın Nedenleri Nelerdir?

MS’in net nedeni bilinmese de, bir hayli araştırmacı miyelin hasarının vücudun immün sisteminin (bağışıklık sisteminin) anormal bir cevabından kaynaklandığına inanmaktadır. Normal şartlarda, immün sistem virüsler veya bakteriler gibi yabancı ”istilacılara” karşı vücudu savunur. Otoimmün hastalıklarda vücut istemeyerek kendi dokularına saldırır. MS’de ise, saldırılan madde miyelindir. Bilim insanları miyeline saldırması için immün sistemi tetikleyenin ne olduğunu daha bilmemektedir. Birçoğu çok sayıda etmenin devreye girdiğini düşünmektedir.

3) MS Belirtileri (Semptomları) Nelerdir?

Belirtiler merkezi sinir sisteminin hangi bölgelerinin etkilendiğine bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Herkes aynı şekilde etkilenmez. Belirtiler yalnızca kişiden kişiye farklık göstermekle kalmayıp, aynı kişide vakit içinde de farklık göstermektedir. Bu belirtiler ciddiyet ve müddet açısından da çeşitlidir. MS’i olan bir kişi çoğunlukla ansızın fazla belirti yaşar ancak bu belirtilerin hepsi herkesde görülmez. Belirtiler, halsizlik, karıncalanma, hissizlik veya doku zayıflaması, koordinasyon zayıflığı, yorgunluk, balans problemleri, görme bozuklukları, istemsiz hızlı göz hareketi (nistagmus da denir), titremeler, spastisite veya kas sertleşmesi, bozuk konuşma, bağırsak veya mesane problemleri, yalpalayarak yürüme (ataksi), cinsel işlev meseleleri, ısıya hassasiyet ve kısa süreli hafıza meseleleri, karar veya muhakeme problemlerinden (kognitif problemleri) oluşmaktadır. Ciddi durumlarda MS kısmi veya tam felce kapı aralayabilmektedir. MS’i olan kişilerin çoğunda bu belirtilerin tamamının görülmediğini unutmayalım.

4) MS Tanısı Nasıl Konmaktadır?

Tek başına hiçbir test MS tanısı koyamadığı için çeşitli test ve yollara gerek duyulmaktadır. Bu testler şunlar olabilir;
* Doktorun geçmiş belirti ve bulguların varlığını araştıracağı tıbbi öykü
* Detaylı bir nörolojik kontrol
* Beyin ve omuriliğin kesin ve oldukça ayrıntılı görüntülerini veren ve görece yeni bir görüntüleme biçimi olan MRG (manyetik titreşim görüntüleme)
* ”Uyarılmış potansiyeller” isimi verilen ve merkezi sinir sisteminin belli bir ikaza verdiği cevabı ölçen çalışmadır.
* Daha az kullanılan ancak tanının sıradandan daha zor olduğu vaziyetlerde yararlı olan diğer bir inceleme de spinal kanalı çevreleyen sıvının (serebrospinal sıvı veya SSS ) bileşimini araştıran beyin omurilik sıvısı incelemesidir.

5) Tanıyı Doğrulamak İçin – İkinci Görüşleri – Almak İyi Bir Fikir mi?

Şayet yalnızca bir doktorla görüştüyseniz, hiç şüphesiz ikinci bir görüş almak mantıklı olur. Tanınızı doğrulatmak istemeniz ilk doktorunuzu kırmayacak veya üzmeyecektir.

6) Bir Sonraki Evre Ne Olacak?

Bunu hiç kimse sahiden bilmiyor; ancak siz ve doktorunuz şahsi durumunuz üzerine konuşabilirsiniz ve bu konuşma mutlaka yapılmalıdır.
Sözler ”öngörülemez” ve ”değişken” sözlerdir. MS sadece kişiden kişiye büyük oranda farklık göstermekle kalmayıp, aynı kişide zaman içinde de farklık göstermektedir. Bu öngörülmezlik ile yaşamak MS ile yaşamanın parçasıdır. Birçok kişi şiddetlenme dönemleri geçirmektedir. Bunlar yeni belirtilerin ortaya çıktığı akut ataklardır, veya varolan belirtilerin daha ciddi hale geldiği nüksler olarakda isimlendirilmektedirler. Şiddetlenmeleri ekseriyetle düzelme dönemleri (remisyonlar) izlemektedir ve bu remisyonlar sizi nüks öncesi halinize döndürebildikleri gibi geriye bir takım sakatlıklar da bırakabilirler. Bu MS biçimi ekseriyetle nüks*remisyon gösteren MS olarak isimlendirilir. (Relapsing-remitting MS)
Her MS aynı değildir. Bir takım kişilerde birkaç ciddi atak görülür veya hiç görülmez, bunun yerine belirtilerin daimi kötüleştiği ve vakit içinde sakatlığın ortaya çıktığı görülür. Erken bir nüks-remisyon dönemini daimi kötüleşme vaziyeti izleyebilir, ki bu vaziyette sekonder progresif MS ismini alır. Şekil ne olursa olsun MS herhangi bir zamanda duraklayabilir.
İlk birkaç yıllık MS tecrübeniz, hastalığınızın uzun vadeli seyrinde siz ve doktorunuz için muhtemelen en iyi yol gösterici olacaktır. Şayet doktorunuz geçmişte MS’i olan başka kişilerin bakımını da yapmışsa, sizin durumunuzla alakalı başka görüşlere sahip olabilir.

7) MS Kalıtsal mıdır?

MS direk doğruya kalıtsal değildir, bununla beraber bir takım çalışmalar ailesel eğilimin varolduğunu ortaya çıkarmışlardır. Bu vaziyet kardeşlerşn veya diğer yakın akrabaların hastalığı geliştirmelerinin bir ölçüde daha muhtemel olduğu mananına gelmektedir. Bununla beraber, MS’i olan kişilerin yüzde 80’inde MS’i olan yakın bir akraba görülmemektedir.

8) MS Kimlerde Görülür?

MS kadınlarda erkeklerin hemen hemen iki katı bir oranda görülmektedir. Birleşik devletlerde takriben 350.000 kişinin MS ile yaşadığı düşünülmektedir. Bir takım karmaşık MS olgularına tanı koymak zordur ve bulaşıcı bir hastalık olmadığı için olguların bildirilmesi mecburi değildir. Bu yüzden MS’i olan kişilerin gerçek sayısı yalnızca tahmin yoluyla hesaplanabilmektedir.
Bütün dünyada MS tropikal abuhavalara kıyasla ılıman abuhavalarda daha sık görülmekte ve beyaz tenli, özelliklede ataları Kuzey Avrupalı olanlar arasında daha sık ortaya çıkmaktadır.

9) Rehabilitasyon Ne Sağlayabilir?

Fizik Tedavi (FT) zayıflamış veya eşgüdüm bozukluğu olan kasların kuvvet kazanmalarına yardımcı olabilir. FT düzenli hareket egzersizlerini, germeyi, yürüme eğitimini ve bastonları, yürüteçleri ve diğer yardımcı aletleri en iyi şekilde kullanmayı, nakil eğitimini ( yani örneğin, tekerlekli sandalyeden arabalara geçmeyi öğrenmek) ve toplam işlevi ve dayanıklılığı iyileştirmeye yönelik kuvvetlendirme egzersizlerini kapsayabilir.
Rehabilitasyon tedavisi (RT) günlük hayatta bağımsızlığı iyileştirmeyi amaçlar. RT giyinme, kendine düzen verme, yemek yeme ve araba kullanma tekniklerini öğretir ve koordinasyon ve kuvvetlenmeye yönelik egzersizler de sunabilir. Bir rehabilitasyon terapisti hanesi veya işyerini emin ve bağımsız hareket edilebilir mekanlar halinde tertip etmek için aletler ve yollar önerebilir. Konuşma rehabilitasyonu adalelerin zayıflaması veya kötü koordinadyonu hasebiyle konuşma veya yutkunma zorluğu çekenler için iletişimi kolaylaştırır. Konuşma terapistinin kullandığı teknikler egzersizi, ses eğitimini veya özel aletlerin kullanımını içerebilir. Doktorunuza rehabilitasyonun size ne sağlayabileceğini mesele veya bölgenizdeki MS Derneğini arayın.

10) Egzersiz Yardımcı Oluyor mu?

Tek başına egzersiz MS’i düzeltemez ancak genel sıhhati iyileştirebilir ve kullanılmamaktan veya etkinsizlikten meydana gelen komplikasyonların önüne geçebilir. Egzersiz iştah ve uykuyu tertip etmeye yardımcı olduğu ve kendini iyi hissetmeye katkıda bulunduğu için düzenli bir egzersiz programından fiziksel olduğu kadar psikolojik avantajların da ele geçirilebilmesi olasıdır.
Siz ve doktorunuz veya terapistiniz size en yararlı olacak ekinliklerin bir karışımını hazırlayabilirsiniz.

11) Ya İş Hayatı? Patronların Neleri Bilmesi Gereklidir?

MS kişiden kişiye farklık göstermektedir, dolayısıyla iş durumunuz üzerindeki tesiri de farklık göstermektedir.
Bir krizin ortasında iken gerek tanının hemen sonrasında, gerek belirtilerin aniden canlandığı bir sırada işle alakalı büyük kararlar vermenin iyi bir fikir olmadığını akıldan çıkarmayın. Öncelikle, acil sorunlardan kurtulmak için kendinize zaman tanıyın. Sonra seçeneklerinizi anlamanıza yardımcı olacak bilgi toplayın.
Size konulan tanıyı iş arkadaşlarınıza ve patronunuza açmak ya da açmamak size kalmıştır. Hukuki açıdan bu bilgiyi izahınız ihtiyaç duyulan değildir. Şayet size tıbbi bir muayeneyi gerektiren bir iş olanağı sunuldu ise, tanınız ve /veya belirtileriniz konusunda dürüst olmanız gereklidir. Bununla birlikte bir iş olanağı sadece size konan tanıya dayanarak geri çekilemez.

12) MS Cinselliği Etkiler mi?

MS ile irtibatlı herşey fiziksel belirtilerden, duygusal tesirine dek cinsel hayatı etkileyebilir. Ancak bu cinsel problemlerin başarılı bir şekilde tedavi edilemeyecekleri mananına gelmez. MS’i olan kişiler tatmin edici bir cinsel hayat yaşayabilirler ve yaşamaktadırlar.
Birkaç ehemmiyetli teklif:

* Eşinizle duygularınızı paylaşmaya çalışın
* Dürüstçe iletişim kurun
* Fiziksel belirtilerle alakalı tıbbi rehabilitasyon görün
* Fiziksel olmayan problemler için psikoterapiste veya cinsel terapi ile ilgili uzmanlaşmış bir danışmana müracaat etmeyi düşünün.

13) MS’i Olan Bir Kişide Çöküntüye Sık Rastlanır mı?

MS tanısı konduğunda veya MS kötüleşmeye başladığında korku, şaşkınlık, kontrol kaybı ve bir ızdırap duymak aleladedir. Şu veyahut bu vakitte MS’i olan kişilerin yüzde 30 ila 40’ı doktorların hafif veyahut orta derecede çöküntü olarak tanımladıkları çöküntüye girmektedirler. Çöküntü bu hastalığın kapı araladığı hasarın doğrudan bir sonucuda olabilir. Depresyon ilaçlarla ve danışmanlıkla tedavi edilebilir.
Şayet duygularınız sizi rahatsız ediyorsa, yardım istemenin zayıflık değil, güçlülük olduğunu unumayın. Sizi bir uzmana göndermesi için doktorunuza müracaatın.

14) Aile Danışmanlığı Yardımcı Olabilir mi?

Bütün aile MS ile yaşamaktır. İş,oyun hemen hemen her şey açısından ailenin gündelik alışkanlıklarını değiştirebilir ve herkes bundan etkilenir.Danışmanlık hizmeti vermek bütün ailenin hastalığa alışmasına yardımcı olabilir.

15) Çocuklara MS’i Anlatmanın En İyi Yolu Nedir?

Küçük çocukların temel, kolay izahlara ihtiyaçları vardır. Konuları gizlemek yerine tartışmak her yaştan çocuk için daha yararlıdır.Çocuklar genellikle ailelerinin düşündüğünden daha esneklerdir ve acı gerçekleri kabul edebilmektedirler. Hiç şüphesiz, bütün çocukların MS ne getirirse getirsin güvenilir olacaklarına ve bakılacaklarına değin teminat duymaya ihtiyaçları vardır.

16) Gebeliğin MS Üzerinde Bir Tesiri Var mı?

Çalışmalar gebeliğin MS’in uzun vadeli seyrini farklığa uğratmadığını göstermektedir.Bununla beraber,bir hayli kadın gebelik esnasında bir remisyon yaşamakta ve hemen peşinden doğum sonrasında belirtilerde geçici bir artış görülmektedir.

17) Stres MS’i Kötüleştirir mi?

Stresin MS’e kapı araladığına veya kötüleştirdiğine ilişkin delil yoktur. Ancak MS’i olan kişiler stresle de mücadele tekniklerinden yarar görebilirler:
– Zihni ve fiziksel açıdan olabildiğince aktif olun.
– Vakiti enerjiyi savunacak şekilde kullanın.
– Hayatı kolaylaştıran, öncelikler koyun.
– Gevşeme/ meditasyon egzersizlerini öğrenin.
– Çözülmesi zor meseleler için yardım alın.
– Eğlenceye vakit ayırın ve mizah duygunuzu savunun.
– Gerçekçi amaçlar ve beklentiler oluşturun.
– Değiştirilemeyecek olanı kabul edin.

18) Sigara ve İçki İçmek MS’i Etkiler mi?

Sigara içmenin MS’i kötüleştirdiğine ait ispat yotur. Ancak sigara soluk darlığına, akciğer enfeksiyonlarına eğilimli olmaya ve kalp düzensizliklerine kapı aralayabilir bunlar sakatlığa katkıda bulunabilecek bulgulardır. Kuvvet azlığı ve ince maharet koordinasyon bozukluğu hasebiyle bu belirtileri gösteren kişi sigara kullanıyorsa, yangına kapı aralayabilir. İçki içme ince maharet bozukluğuna, balans bozukluğuna ve kötü konuşmaya kapı aralar. Bu arada muhakemeyi kötüleştirir ve davranışı değiştirir. Yeniden içkinin MS’i kötüleştirdiğine dair kanıt olmasa da bütün bunlar varolan nörolojik bulgulara ilave etmektedir.

19) Sıcaklık MS’i Nasıl Etkiler?

Sıcaklık MS’i kalıcı bir şekilde kötüleştirmez. Ancak hepsi olmasa da, MS’i olan birçok kişi sıcak ve nemli havanın, sıcak bir banyo veya duşun veya ateşin belirtileri geçici olarak kötüleştirdiğini söylemektedir. Günün sıcağından kaçınmak ve sıcak su yerine ılık suda banyo yapmak iyi olur. MS’i olan birçok kişi buz torbaları, buzlu içecekler ve ılık banyolarla serinlemenin belirtilerin azalmasına yardımcı olduğunu düşündürmektedir.
Şayet doktorunuz öneriyorsa, klima da kullanabilirsiniz.

20) Lokal ya da Genel Anestezi Tehlikeli midir?

MS’i olan bir kişi için genel anestezinin taşıdığı rizikolar herhangi birinin taşıdığı rizikoyla yaklaşık aynıdır, yalnız bir kural dışı bunun dışında tutulmalıdır: ciddi, ilerlemiş MS’i olanlar tedbir alınmasını gerektiren solunum problemlerine sahip olabilirler.
Bunlara alerjiniz olmadığı sürece novokain gibi sık kullanılan lokal anestezilerden kaçınmak ihtiyaç duyulan değildir.
Doğum esnasında kullanılan epidural anestezi gibi omurilik anestezileri daha problemli olabilir. MS’i olan çok sayıda kişi epidural anesteziyi iyi tolere edebilse de, bir takım nörologlar metotta olası komplikasyonların olduğunu düşünmekte ve bu metodu önermemektedir.

21) Gribe Karşı Aşı Yaptırmak Gerekli midir?

Grip aşısı tartışmalıdır. Grip aşıları bazı kişilerde MS belirtilerinde bir artışa kapı aralayabilmektedirler. Bununla birlikte, grip aşılarının şiddetlenmelerin sayısında bir artışa kapı araladıkları fikrini destekleyecek kanıt halihazırda mevcut değildir. Diğer taraftan, grip gibi viral enfeksiyonlar ve şiddetlenmeler arasında bir ilişki olduğuna ait yeterli kanıy vardır. Gribi izleyerek bir şiddetlenme yaşamış kişiler grip aşısı olmayı düşünebilirler. Bir kaide olarak, immünsupresif ilaçlar kullanan kişiler her türlü aşılamadan kaçınmalıdırlar. Kişisel beklentilerinizi ve neticelerini doktorunuzla tartışmalısınız.

22) MS’i Olan Bir Kişi İçin Herhangi Bir Diyet Önerisinde Bulunulabilir mi?

MS’in diyete bağlı bir nedeninin olduğuna ilişkin ilmi kanıt yoktur. Birçok “MS diyeti” mevcuttur ancak bunların hiçbirinin uzun vadede tesirli olduğu ispat etmemiştir. İyi dengelenmiş yemekler genel sıhhat için çok ehemmiyetlidir, bu yüzden ne yediğinize dikkat etmek asaldır.

23) Alternatif Rehabilitasyonlar Yardımcı Olur mu?

Akupunkturun, yoganın, görselleştirme ve gevşeme tekniklerinin veya katkılı gıdaların (vitaminler dahil) MS üzerinde ispat etmiş bir tesiri yoktur. Bununla beraber, bir takım kişiler alternatif rehabilitasyonların kendilerini daha iyi hissetmelerine yardımcı olduğunu düşünmektedirler. MS’i olan bir kişi olarak, size yardımcı olan her tekniği seçebilirsiniz. Ancak alternatif bir rehabilitasyon görmeye karar vermeden önce, bu tedavinin potansiyel rizikolarını, faydalarını ve fiyatını araştırın. En ehemmiyetlisi, tasarılarınızı doktorunuzla tartışın.

24) Doktorunuzu Görmek Konusunda Öneriler Var mı?

Doktorunuz MS ile baş etmekte sizinle ittifak içinde olacaktır. Pratik bütün sualleri tartışma konusunda kendinizi rahat hissetmelisiniz. Semptomlarda bir kötüleşme olduğunda veya yenileri başladığında her zaman bunu deklarasyonun. Bununla birlikte, fiziksel veya duygusal bir problemin MS ile hiçbir ilişkisinin olmaması da olasıdır. Bütün problemlerinizi MS’e bağlamaktan kaçının.

25) MS İle Mücadele Etmek Ne Manaya Gelir?

Herkes farklı şekilde mücadele eder. Burada iyi yaşamak için bazı genel ipuçları veilmektedir:
– Kendinize dikkat edin. İyi beslenin, egzersiz yapın ve yeterince dinlenin.
– Duygusal sağlığınızı kontrol altında tutun. Konuşabileceğiniz ve duygularınızı paylaşabileceğiniz ve size destek sağlayabilecek kişileri bulun.
– Sizin MS’iniz size hastır. Bazı kişiler bir günlük tutmanın, ne olduğunun ve ne zaman olduğunu izlemenin faydalı olduğunu düşünmektedirler.
– İçinde bulunduğunuz günü yaşayın. MS gelecekle alakalı belirsizlikler getirir. Enerjinizi bugüne yöneltin ve gelecekte yaşanabilecek meselelere üzülmemeye çalışın.
– Önceliklerinizi inceleyin. Kendi dünya görüşünüz dahilinde, şahsi değerlerinize ve anlayışınıza göre hayatınıza mana vermeye çalışın. Yeni alaka alanları, hobiler bulun.

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz